De Richtlijn inzake de energieprestatie van gebouwen (EPBD) EU/2024/1275 betekent een belangrijke stap voorwaarts in het streven van de EU om de energie-efficiëntie te verbeteren en de uitstoot van broeikasgassen door gebouwen – die tot de grootste energieverbruikers in Europa behoren – te verminderen.
In het kader van deze richtlijn worden de lidstaten aangemoedigd om het renovatiepercentage van het bestaande gebouwenbestand te verhogen, met name van gebouwen met een ondermaatse energieprestatie, en om bouwtechnologieën toe te passen waarmee gebouwen efficiënt kunnen worden gemonitord en beheerd. De richtlijn benadrukt tevens het belang van energieaudits en energiebeheersystemen om ervoor te zorgen dat gebouwen niet alleen aan de nieuwe normen voldoen, maar ook op de lange termijn bijdragen aan energiebesparing.
Deze herziening van de richtlijn werd slechts enkele maanden na de Europese richtlijn inzake energie-efficiëntie 2023/1791 gepubliceerd, als onderdeel van een vastberaden inspanning om regels en verplichtingen vast te stellen om het energieverbruik in heel Europa terug te dringen.
Belangrijkste doelstellingen van de nieuwe richtlijn inzake de energieprestatie van gebouwen
De nieuwe energienormen die in de EPBD zijn vastgelegd, zijn bedoeld om de energie-efficiëntie drastisch te verbeteren en de decarbonisatie van de bouwsector te bevorderen.
De doelstellingen zijn onderverdeeld in 4 hoofdpijlers:
- Renovatie. Met verschillende doelstellingen voor woon- en niet-woongebouwen, zowel bestaande als nieuwbouwwoningen, en met inbegrip van de energieprestatiecertificaten. De nieuwe richtlijn beoogt een aanzienlijke stijging van het renovatiepercentage van bestaande gebouwen, met name van gebouwen die momenteel slechte energieprestaties vertonen
- Koolstofarm maken. Dit omvat het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en het terugdringen van de CO₂-uitstoot.
- Modernisering en digitalisering. Digitale energieprestatiecertificaten, oplaadmogelijkheden en gebouwenautomatiseringssystemen (GACS)
- Financiering en technische bijstand. Voor landen om gericht te investeren in de efficiëntie van gebouwen.
Waarom de EU/2024/1275 EPBD-richtlijn nu van belang is
De EU/2024/1275 EPBD speelt in op de dringende behoefte aan energie-efficiëntie en decarbonisatie in een van de sectoren met het hoogste energieverbruik: de bouwsector. Dit is echter geen nieuw fenomeen. De eerste Europese richtlijn inzake de energieprestaties van gebouwen werd in 2002 gepubliceerd en vervolgens in 2010 geactualiseerd.
Belangrijk aan de nieuwste versie van de EPBD zijn de aanvullende eisen en de termijnen: de omzetting in nationale wetgeving door elke lidstaat moest uiterlijk in mei 2026 plaatsvinden, twee jaar na publicatie. De eisen voor de implementatie van gebouwautomatiserings- en controlesystemen (GACS) worden aangescherpt: GACS moeten uiterlijk in 2024 zijn geïnstalleerd bij een verbruik van meer dan 290 kW, met verdere implementaties uiterlijk in 2027, zoals we hieronder zullen zien.
De EPBD schrijft technische apparatuur voor om de prestaties van gebouwen te monitoren, waaronder hardware zoals meters en sensoren, en softwareoplossingen zoals gebouwautomatiserings- en besturingssystemen (GACS). Daarnaast wil de richtlijn er door het versterken van energie-audits en het verbeteren van energiebeheersystemen voor zorgen dat gebouwen niet alleen aan strengere energievoorschriften voldoen, maar ook een aanzienlijke bijdrage leveren aan meetbare energiebesparingen.
Energie-eisen voor niet-woongebouwen
De EPBD stelt een reeks normen vast waaraan niet-residentiële gebouwen moeten voldoen: van het gebruik van gebouwtechniek tot het uitvoeren van regelmatige energieaudits.
GACS voor niet-woongebouwen
Wat gebouwtechniek betreft, richt de EPBD zich op GACS-technologie om „een energie-efficiënte, zuinige en veilige werking van technische gebouwsystemen te ondersteunen”. Dit omvat zowel software als diensten voor het monitoren van onder andere de energieprestaties van gebouwen en de luchtkwaliteit binnenshuis. In artikel 13 van de EPBD wordt nader uitgewerkt wie GACS moet installeren:
- Voor gebouwen met een verbruik van meer dan 290 kW moet GACS vanaf 2024 zijn geïnstalleerd
- Voor gebouwen met een verbruik van meer dan 70 kW moet het GACS-systeem naar verwachting eind 2029 zijn geïnstalleerd
Deze regelgeving gaat niet alleen over het halen van streefcijfers, maar ook over het integreren van duurzame werkwijzen in de dagelijkse bedrijfsvoering. Het is de bedoeling om verdere renovaties en ingrijpende operationele veranderingen te stimuleren.
Zero emissie eisen voor nieuwe gebouwen
Vanaf 2028 moeten alle nieuwe openbare gebouwen in de EU voldoen aan emissieloze normen, en dit wordt uitgebreid naar alle nieuwe gebouwen in 2030.
Deze richtlijn schrijft voor dat deze gebouwen niet alleen een hoge energieprestatie moeten behouden, maar ook in hun energiebehoefte moeten voorzien via hernieuwbare bronnen, waardoor de CO₂-uitstoot ter plaatse effectief tot nul wordt teruggebracht. Dit zal naar verwachting worden bereikt door:
- Ter plaatse hernieuwbare energie opwekken, voornamelijk zonne-energie
- Eventuele extra energiebehoeften dekken met energie uit hernieuwbare bronnen
Dit initiatief vormt een belangrijk onderdeel van de bredere strategie van de EU voor decarbonisatie en hangt nauw samen met de energierichtlijn inzake energie-efficiëntie.
Bij Spacewell beseffen we hoe cruciaal software en smart building-oplossingen zijn voor het bevorderen van energie-efficiëntie. Wilt u meer weten over hoe onze EMS-oplossingen u en uw bedrijf kunnen helpen? Neem dan contact met ons op, zodat we samen kunnen bespreken hoe u kunt besparen op energie, CO₂-uitstoot en kosten.
